Projekt państwowego certyfikatu cyberbezpieczeństwa „Firma Bezpieczna Cyfrowo” skierowany do opiniowania

Minister Cyfryzacji Krzysztof Gawkowski skierował 12 listopada do konsultacji publicznych i opiniowania projekt rozporządzenia w sprawie krajowego schematu certyfikacji cyberbezpieczeństwa „Firma Bezpieczna Cyfrowo”. To pierwszy krajowy schemat obejmujący proces zarządzania cyberbezpieczeństwem w firmach. Rozporządzenie wykonuje upoważnienie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2025 r. o krajowym systemie certyfikacji cyberbezpieczeństwa (Dz. U. poz. 1017).

Projekt rozporządzenia Ministra Cyfryzacji z 3 listopada 2026 r. tworzy krajowy schemat certyfikacji „Firma Bezpieczna Cyfrowo”. Według uzasadnienia to pierwszy krajowy schemat dotyczący procesu zarządzania cyberbezpieczeństwem. Certyfikacja jest całkowicie dobrowolna i rozporządzenie nie nakłada na firmy żadnego nowego obowiązku. Daje za to narzędzie, z którego można skorzystać.

Punktem wyjścia do schematu jest nie tylko ustawa o krajowym systemie certyfikacji cyberbezpieczeństwa przyjęta w zeszłym roku, ale także stale rosnące negatywne statystyki dotyczące liczby zgłoszeń oraz incydentów cyberbezpieczeństwa. W 2025 roku zespoły CSIRT poziomu krajowego dostały ponad 682 tys. zgłoszeń i obsłużyły prawie 273 tys. incydentów. To o 144 proc. więcej niż rok wcześniej. Ostatnie, duże wycieki danych potwierdziły także obawy o bezpieczeństwo łańcucha dostaw – aspekt niezwykle istotny z punktu widzenia znowelizowanej ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa. Zgodnie z nią podmioty kluczowe i ważne muszą pilnować bezpieczeństwa swojego łańcucha dostaw, czyli sprawdzać także swoich mniejszych dostawców.

Najważniejsze założenia rozporządzenia

Mikro, małe i średnie firmy oraz podmioty publiczne mogą się ubiegać o certyfikat. Jednostki oceniające zgodność, czyli firmy certyfikujące, prowadzą ocenę, wydają certyfikat i pilnują, czy firma nadal spełnia wymogi. Mogą też certyfikat zawiesić albo cofnąć.
– Polskie Centrum Akredytacji akredytuje te jednostki.
– NASK–PIB daje jednostkom autoryzację i może je weryfikować. Co ważne, sam przestaje wydawać certyfikaty i z gracza staje się sędzią.
– Minister Cyfryzacji jako krajowy organ ds. certyfikacji nadzoruje cały system.

Co trzeba mieć, żeby dostać certyfikat Firma Bezpieczna Cyfrowo

Wymogi są celowo napisane ogólnie. Rozporządzenie nie wyznacza preferowanych dostawców oraz producentów. Skupia się raczej na budowaniu zabezpieczeń oraz nakłanianiu podmiotów do tworzenia przejrzystych reguł i dokumentacji obrazujących cały ten proces. Dzięki temu firma sama dobiera rozwiązania do swojej skali i ryzyka.

W pierwszym kroku trzeba wiedzieć, co się chroni – określić zakres, spisać aktywa i usługi chmurowe od dostawców zewnętrznych. Potem ocenia się siedem obszarów technicznych takich jak:
– Zabezpieczenia brzegowe, czyli firewall i nadzór nad siecią.
– Bezpieczna konfiguracja haseł, programów, plików.
– Aktualizacje i zarządzanie podatnościami, ze szczególnym naciskiem na te krytyczne.
– Kontrola dostępu – wdrożenie polityki haseł, bezpiecznego logowanie, nadzoru nad kontami administratorów.
– Ochrona przed złośliwym oprogramowaniem włącznie z listą dozwolonych aplikacji, blokowania podejrzanych stron i szkolenia ludzi.
– Kopie zapasowe robione według ustalonej polityki.
– Ochrona usług cyfrowych, które firma oferuje takie jak: szyfrowanie danych i uwierzytelnianie użytkowników.

Droga do certyfikatu

Firma składa wniosek do wybranej jednostki certyfikującej i dołącza dokumenty potwierdzające spełnienie wymogów. Ciekawostką jest fakt, że certyfikatem można objąć tylko część organizacji, np. gdy jeden dział korzysta ze starego, niewspieranego sprzętu, należy go wtedy technicznie odseparować. Potem podpisuje się umowę i zaczyna ocenę. Jednostka analizuje politykę bezpieczeństwa i sprawdza, czy zabezpieczenia faktycznie działają, a nie tylko istnieją na papierze. Może przy tym wykorzystać dowody z wcześniejszych, prywatnych certyfikacji.

Certyfikat ma być wydany w ciągu 30 dni od podpisania umowy i jest ważny 3 lata. Przez cały ten czas firma musi trzymać poziom i informować jednostkę o istotnych zmianach. W przypadku niedotrzymywania standardów, certyfikat może zostać zawieszony maksymalnie na 3 miesiące, a gdy problem nie zniknie, cofnięty. Przedłużenie wymaga wniosku najpóźniej miesiąc przed końcem ważności. Jest też jedna zasada, o której warto pamiętać od pierwszego dnia – nie wolno chwalić się certyfikatem, zanim się go dostanie. Ani wtedy, gdy jest zawieszony.

Co z tego będą mieli przedsiębiorcy

Po pierwsze, jest to solidny argument sprzedażowy. Po drugie, oznacza łatwiejsze rozmowy z dużymi kontrahentami, którzy muszą weryfikować swoich dostawców. Po trzecie, certyfikat może okazać się przewagą w przetargach, bo certyfikat może potwierdzać kompetencje w zamówieniach publicznych. Niezależnie od tego czy chcecie zawalczyć o certyfikację, warto wdrożyć obligatoryjne rozwiązania w niej wymagane. To swoista lista kontrolna, którą warto wdrożyć niezależnie od certyfikatu.

Czego w projekcie brakuje

Projekt nie wspomina o kosztach. Ceny ustalą komercyjne jednostki, a ocena skutków regulacji nie szacuje, ile zapłaci mała firma. Dla mikroprzedsiębiorcy to może być kluczowe. Termin 30 dni od podpisania umowy brzmi ambitnie. Nie wiadomo jednak, co w sytuacji gdy jednostka poprosi o uzupełnienia albo przy wyniku negatywnym? Tego projekt nie rozstrzyga. Warto też obserwować, jak w praktyce różne jednostki będą interpretować ogólne wymogi. Elastyczność to zaleta, ale może oznaczać, że ten sam certyfikat w dwóch miejscach będzie się zdobywać na różnych zasadach.

Kto może się wypowiedzieć i do kiedy

Projekt znajduje się w Rządowym Procesie Legislacyjnym (pozycja 55 w wykazie prac MC). Konsultacje publiczne trwają 14 dni i objęły 27 organizacji branżowych, od izb gospodarczych po Fundację Bezpieczna Cyberprzestrzeń i Hakerspace Kraków. Siedem organizacji pracodawców, m.in. Lewiatan, BCC i Pracodawcy RP, ma 21 dni od otrzymania pisma z 7 listopada. Opiniują też 23 urzędy i instytucje, w tym UODO, UOKiK, Rzecznik MŚP i służby. Uwagi można wysyłać na adres sekretariat.dp@cyfra.gov.pl. Rozporządzenie wejdzie w życie 14 dni po ogłoszeniu.

Pierwszy w Polsce krajowy schemat certyfikacji cyberbezpieczeństwa to dobry kierunek. Małe firmy potrzebują prostego, zrozumiałego standardu. Sukces zależy jednak od dwóch rzeczy – ceny i liczby jednostek, które będą te certyfikaty wydawać. Jeśli certyfikat okaże się drogi i trudno dostępny, zostanie ozdobą dla nielicznych. Jeśli będzie przystępny, może się stać rozpoznawalnym znakiem jakości, o który klienci sami zaczną pytać.
Dokumenty do zaopiniowania: Projekt
Projekt
Uzasadnienie